ز. گياه‌شناسي بيزانسي و لاتيني‌، باغ‌داري چيني

‌ مجموعهٴ آنيكيوس يوليانوس1 مربوط به حوالي 512 از لحاظ تاريخ تصوير گياهان داراي اهميت‌ فراواني است‌. زير نام ديوسكوريدس را در نيمهٴ دوم سدهٴ اول ببينيد.
گياهان زندگي‌بخش2 منسوب به ديوسكوريدس‌، تصنيفي است كه از ديوسكوريدس‌، آپوليوس دروغين (نيمهٴ اول سدهٴ پنجم‌) و پليني اقتباس شده‌، و شامل توصيف 71 گياه و خواص آنهاست‌. اين اثر احتمالاً ايتاليايي و از سدهٴ ششم است‌.
در مورد باغ‌داري چيني يادداشت مرا راجع به چياسسو - هسيه در فقرهٴ يب ببينيد.

ح‌. جغرافياي چيني و بيزانسي‌، باغ‌داري چيني‌

سونگ يون‌

سونگ يون‌3 در تون - هوانگ زاده شد، و در حدود 520 برآمد. سياح بودايي چيني‌. او در 518 همراه با هوئي شنگ‌4 راهب‌، به فرمان هو5، ملكهٴ بيوهٴ سلسلهٴ وئي شمالي (پاي‌تختش لويانگ‌)، براي تحصيل دين بودا به هند فرستاده شد. آنان تا حوالي قندهار و راجستان رفتند و دو سال در آن‌ نواحي ماندند. در 522 به چين بازگشتند و 170 اثر بودايي به همراه آوردند. گزارش‌هاي اصلي‌ سفر ايشان گم شده‌، ولي چكيدهٴ آنها در اثري راجع به صومعه‌هاي لو - يانگ در دست است‌، موسوم به لو - يانگ چيئه لان چي6 كه در 547 به وسيلهٴ يانگ هسوان - چيه‌7 نوشته شده‌.

كوسماس هندپيما

كوسماس هندپيما8 در مصر، احتمالاً در اسكندريه زاده شد، و در ربع دوم سدهٴ ششم برآمد. سياح‌ مسيحي (شايد نسطوري‌). سيلان‌، شبه جزيرهٴ سينا و حبشه را سياحت كرد. سرچشمه‌هاي نيل آبي را مي‌شناخت‌. در حدود 525 در آدوليس حبشه بود و كتيبه‌هاي عظيم آدوليسي را (مربوط به لشكركشي‌ بطليموس نيكوكار در حدود 247 ق م‌) استنساخ كرد. او در حدود 534 تا 547 كتابي در جغرافيا نوشت‌، موسوم به شناسايي اماكن مسيحي‌. هرچند قصد مؤلف رد نظريهٴ كرويت زمين و اثبات اين مطلب بوده‌ كه سايبان موسي نمونه‌اي از جهان بوده است‌، اين اثر داراي فوايد زيادي است‌. او اثر مفصل‌تري هم در جغرافيا نوشت كه مفقود شده است‌. ولي ممكن است كتاب يازدهم مكان‌شناسي (در باب سيلان‌)


Codex Aniciae Julianae .1
herbis femininis .2

Sung Yun .3
Hui Sheng .4
Hu .5
Lo-yang Ch'ieh lan chi .6
Yang Hsuan-chih .7
Cosmas Indicopleustes .8